10 tips tegen examenstress

Wat te doen bij examenstress? Eigenlijk iedereen heeft er op een zeker punt wel een beetje last van, maar bij lang niet iedereen hoeft dat ook te leiden tot slechte cijfers. Deze tips vind ik het meest bruikbaar om je stress een beetje te verminderen.

Vóór je examen

TIP 1   Lijstjes verminderen zorgen

Ik geef het meteen toe: ik ben zo’n freak die overal lijstjes van moet maken. Op het neurotische af zelfs. Ik maak misschien een beetje te vaak lijstjes. Maar een checklist maken, zodat je zeker bent dat je niets vergeet, kan een hoop stress wegnemen.

Hoe pak ik dat aan?

  1. Begin met het inventariseren van wat je moet weten en kunnen per vak. Dan kun je natuurlijk opschrijven: ‘alles’, maar dat schiet niet op. Kijk bijvoorbeeld naar hoe je de stof voor je examen economie van dit jaar in een lijstje kunt verwerken: Welke onderwerpen komen langs? Welke berekeningen moet je kunnen maken? Welke termen moet je kennen?
  2. Check wat je bij je moet/mag hebben op de dag van je examen. Maak daar ook een lijstje van. Bij het inpakken van je tas (het liefst de avond van tevoren) vink je af wat je in je tas stopt. Dan weet je zeker dat je het bij je hebt.
  3. Zorg dat je bij alle lijstjes afvinkhokjes maakt. Een afgevinkt hokje betekent dan: dit heb ik geleerd/dit snap ik. Zo weet je ook meteen hoeveel je nog moet leren en kun je per onderwerp vragen stellen aan een docent als je het nog niet snapt. Dat kun je heel uitgebreid doen, dus per onderwerp of definitie een afvinkvakje. Dat mag ook heel kort.
  4. Uiteindelijk heb je per eindexamenvak een A4 met daarop wat je moet weten/leren/kunnen, de datum en tijd van je examen en een lijstje met wat je mee moet/mag nemen.

Voorbeeld

Eindexamen VWO Biologie 2012
Leerstof

Thema Onderwerp Geleerd
Structuren van ecosystemen, organismen en cellen. Structuren van ecosystemen uitleggen
Wisselwerking tussen abiotische & biotische factoren
Diversiteit in ecosystemen
Levenscyclus & erfelijkheid Verklaren factoren erfelijkheid
Beschrijven erfelijkheidsprocessen
(Argumenten voor/tegen) menselijk ingrijpen bij erfelijkheidsprocessen
Metabolisme Energiestromen en kringlopen
Menselijk metabolisme (moleculaire processen/invloedsfactoren)
Celprocessen herkennen, benoemen, in verband brengen met organisatieniveaus.
Eitwitsynthese en biotechnologie
DNA/RNA
Dynamiek en homeostase Biodiversiteit: verklaren ontstaan, handhaving/verstoring diversiteit van een populatie o.a. o genniveau.
Homeostase bij een mens
Uitleggen hoe huid/immuunsysteem bijdragen aan evenwicht van intern milieu

Datum & tijd

Datum Woensdag 23 mei 2012
Tijd 13.30 – 16.30
Plaats Gymzaal 1
Meenemen: 2  pennen (zwart/blauw)
2  potloden (hb)
2  verschillende kleurpotloden
1  gum
1  puntenslijper
1  geodriehoek
1  passer
1  binas of biodata
1  rekenmachine

TIP 2   Oefenen oefenen oefenen

Er zijn eindexamens van voorgaande jaren genoeg om mee te oefenen. Hoe meer je daarmee geoefend hebt, des te beter ben je voorbereid op het soort vragen dat je op je eindexamen krijgt. Als je een proefexamen hebt gemaakt, kijk dan goed naar wat je fout hebt gedaan en schrijf de onderwerpen op. Op die manier krijg je inzicht in welke fouten je maakt. Misschien maak je wel steeds fouten in vragen over één bepaald onderwerp of is het een bepaald soort vragen die je niet liggen. Vraag een docent om hulp en dan oefen je nog even vrolijk verder.

TIP 3   Een goede voorbereiding…

…scheelt de helft in stress. Stel je voor dat je in de examenhal zit en je weet dat je eigenlijk niet goed genoeg geleerd hebt voor een voldoende. Hoe groot is de kans dat je dan nog zenuwachtiger wordt? Precies. Goed voorbereiden helpt dus tegen stress. Als je leert voor een acht, weet je zeker dat je een zes haalt en hoef je je dus niet druk te maken. George Turnbull, een deskundige op het gebied van examens en examenstress, heeft op YouTube verschillende filmpjes staan met antwoorden op vragen als: Hoe ga ik met examenstress om? Er zitten een aantal handige tips tussen.

 

TIP 4   Afleiding

Bron: comluv.com

Vlak voor je examen heeft het geen zin om nog informatie in je hoofd te stampen. Grote kans dat je dan zo gestrest bent, dat je niets ervan kunt onthouden of dat je tijdens je examen in de stress schiet, omdat je weet dat je het net nog gezien hebt, maar het antwoord toch niet weet. Niet doen dus.
Wel doen: afleiding zoeken. Het liefst in de vorm van fysieke activiteiten. Stress wordt minder door sporten en dat kun je inzetten door voor je examen te gaan sporten. Ren desnoods een rondje om de school heen om de stress eruit te halen.

TIP 5   Bed, bath, breakfast

In de examenweken is het belangrijk dat je goed uitgerust bent. Dat gaat niet van de een op de andere dag. Dus begin minimaal een week voor je eerste examen met op tijd naar bed gaan en op tijd weer op.

Op vaste tijden gaan slapen en opstaan zorgt ervoor dat je goed uitgerust bent. ’s Ochtends even onder de douche springen om fris wakker te worden helpt om je hoofd helder te krijgen. Niet vergeten om te ontbijten: neem er de tijd voor, want haastig (of niet) ontbijten is niet goed voor de stress. Kopje thee en boterham met kaas is een betere start dan Red Bull en een croissantje.

Pas sowieso een beetje op met de energiedrankjes. Je hebt het echt niet nodig om je examens door te komen. Sommige mensen worden er onrustig van en kunnen zich juist minder goed concentreren. Bovendien heb je door de cafeïne niet door dat je moe bent en kan dat je slaapritme verstoren.

 

Tijdens je examen

TIP 6   Blijf ademen

Het examen begint en je adem kruipt steeds hoger en hoger. Je voelt een soort bal in je buik, je handen trillen en zweten, je mond is droog en je kunt je niet meer concentreren. Klinkt bekend? Stress kan een paniekaanval veroorzaken tijdens het examen. Voor sommige mensen is het vaste prik. Ze hebben last van faalangst en/of krijgen black-outs. Voor iedereen zou het kunnen helpen om even het examen los te laten en gewoon te ademen. Je lichaam wordt automatisch paniekerig als je te weinig zuurstof krijgt en dat is precies wat er gebeurt als je oppervlakkig adem haalt.

Als je merkt dat je last hebt van je zenuwen, leg je je pen en papier neer. Je doet je handen op je buik en kijkt in het niets. Haal nu vijf tot tien keer diep adem, waarbij je met je buik je handen naar voren duwt. Denk niet dat het er stom uitziet. Iedereen vindt zijn eigen examen veel interessanter dan of jij ademhalingsoefeningen doet of niet.

TIP 7   RTFM!

Veel problemen kun je voorkomen door goed te lezen wat er staat. Dat wordt ook wel RTFM genoemd, oftewel Read The F***king Manual! Origineel komt de term vooral voor op gamefora, maar je kunt het ook toepassen op examens. Lees de opdracht en doe precies wat ze willen. Niet meer, niet minder. Staat er dat je antwoord moet geven van maximaal 50 woorden? Dan gebruik je niet meer dan 50 woorden. Moet je citeren? Dan citeer je. Goed lezen kan het verschil zijn tussen een voldoende en een herkansing.

TIP 8   Minibreaks

Peakslog.blogspot.com

Ligt het antwoord op het puntje van je pen, maar weet je het niet? Denk dan even aan iets anders. Een minuutje denk je aan iets wat je interessant vindt en niets te maken heeft met de examenstof.  Daarna kun je weer terug naar de opgave om een nieuwe poging te wagen. Helpt het niet? Ga dan door naar de volgende vraag of beantwoord eerst een vraag die je zeker weet. Dat geeft je vertrouwen en dat helpt weer bij de moeilijkere opdrachten.

TIP 9   Lekker rustig

De zaal is stil. Het enige dat je hoort, is het gekras van pennen op papier… En je buurman die koekjes eet tijdens het examen. *Kraak kraak kraak* Vier stoelen daarvoor maakt een meisje een blikje cola open. *ksssst* De rits van etui gaat open. *Rrrrrrrr* Iemand schraapt zijn keel, een ander hoest, een derde niest en de vierde snuit zijn neus *Ghrmhm, uche uche, hAAtsjoe, snrrrrrg*. En welke sukkel krijgt er nu een smsje? *Tie-da-doe-die*
Al die geluiden kunnen behoorlijk afleiden van je examen. Je kunt een aantal dingen doen.

  1. Zelf geen spullen meenemen die kraken of ritselen. Dan stoor je anderen in ieder geval niet. Een boterham eten maakt minder herrie dan een appel of koekjes, maar vraag jezelf af of het wel nodig is om iets te eten tijdens je examen. Neem voor de echte trek wel iets mee, maar eet het niet op als je geen honger hebt. Je zit er om examen te maken, niet om te lunchen. Kopje thee of bekertje water is wel handig. Flesjes en blikjes zijn herriemakers.
  2. Laat je niet afleiden. Je kunt er toch niets aan doen dat anderen geluid maken. Dus heeft het ook geen zin om het je te laten irriteren.
  3. Je telefoon gaat uit. Of neem je gewoon niet mee. Twitteren, sms’en en bellen kan over twee uur ook weer.
  4. Breng oordopjes mee. En dan doel ik niet op iphone-dopjes (dat mag niet). Eindelijk rust.

Na je examen

TIP 10   Laat. Het. Los.

Bron: ifeelgood-mp.wordpress.com

Niet meer denken aan dat examen. Laat het vooral lekker los. Doe de eerste paar uur na je examen iets leuks of helemaal niets of gewoon iets nutteloos. Laat. Het. Los. Denk er niet aan en pieker er niet over. Het is nu klaar. Je kunt er niets meer aan doen. Het is een goed plan om niet de antwoorden op te zoeken. Stel dat je het slecht gemaakt hebt, dan kun je in paniek raken voor de andere toetsen. Alleen als je zeker weet dat je er rustiger van wordt, kijk je naar de antwoorden. In alle andere gevallen: Laat het los…

 

Bronnen en nuttige links
Over examenangst

Alles over je eindexamen
Tips om toetsen goed te maken
Tips van George Turnbull

 

 

2 Reacties op “10 tips tegen examenstress

  1. Pingback: Wat te doen bij examenstress·

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s